Print this page
Archeopteryksy latały motylkiem Bavarian State Collection for Paleontology and Geology, Munich

Archeopteryksy latały motylkiem

Academia

2018-04-04

Latały szybko łopocząc skrzydłami. Umykały drapieżnikom i innym niebezpieczeństwom, jakie czyhały na powierzchni gruntu, podrywając się w powietrze jak przestraszone bażanty. O tym, jak poruszały się archeopteryksy – upierzone późnojurajskie stworzenia – piszą w „Nature Communications” naukowcy z Europejskiego Ośrodka Synchrotronu Atomowego w Grenoble. Wykonali zdjęcia rentgenowskie wysokiej rozdzielczości ich szkieletów

 

Zdjęcia ujawniły charakterystyczne podobieństwa do kości ptaków, które nie umieją szybować ani unosić się w powietrzu. Najnowsze odkrycia są także nowym głosem w debacie nad archeopteryksami, która toczy się od czasu, gdy ich skamieniałe szczątki odkryto po raz pierwszy w dziewiętnastowiecznej Bawarii w kamieniołomie wapnia. Do dziś wiadomo było tylko, że miały wyszukane upierzenie, ale uczeni nie mieli pewności, czy i jak latały.

 

Będące rozmiarów sroki, archeopteryksy miały ptasie pióra i skrzydła, ale zęby, pazury i długie kościste ogony dinozaurów. Do niedawna uważane były za najstarsze znane ptaki, ale teraz sądzi się raczej, że należały do ewolucyjnego bocznego odgałęzienia, z którego współczesne ptaki się nie wyłoniły. Bardziej niż to, czy archeopteryksy były ptasiopodobnymi dinozaurami, czy dinozauropodobnymi ptakami, naukowców zajmował ich sposób latania. Jedni byli zdania, że przypominał on unoszenie się w powietrzu typowe dla współczesnych ptaków, inni, że stworzenia te używały pazurów, by wspinać się po drzewach a potem zlatywać z nich w dół.

 

By dowiedzieć się na ten temat więcej, uczeni przyjrzeli się trzem skamielinom kości skrzydeł, używając do tego technologii mikrotomografii synchrotronowej. Na zdjęciach widać ich rozmiar i kształt a także grubość ścian kostnych. Następnie porównano te pomiary z danymi zwierząt zarówno nie latających, jak i latających – od pterozaurów do ptaków. Okazało się, że kości archeopteryksów o niezwykle cienkich ścianach – czasem jednomilimetrowych – najbardziej przypominają te, należące do ptaków wzbijających się w powietrze zrywami. Żyjąc w późnojurajskiej Europie, która była wówczas podzwrotnikowym archipelagiem, archeopteryksy latały w sposób przypominający styl motylkowy współczesnych pływaków.

 

Anna Kilian

 

 

  © Naukaonline.pl

 

 

 

 

 

 

Oceń artykuł
(0 głosujących)