Print this page
Salmonella zabiła Azteków? Lernestorod/www.pixabay.com

Salmonella zabiła Azteków?

Academia

2018-02-06

Katastrofalna i tajemnicza epidemia uderzyła w Azteków w 1545 roku. Dotknięci chorobą – nazwaną w lokalnym języku Nahuatl „cocoliztli”, czyli zarazą – cierpieli z powodu bólu głowy, wysokiej temperatury i krwawienia z oczu, nosa i ust. Śmierć następowała po trzech, czterech dniach. W ciągu pięciu lat zmarło 15 milionów ludzi, czyli 80 proc. populacji. Co było powodem? Niemieccy naukowcy z Uniwersytetu w Tybindze dzielą się podejrzeniami w  „Nature Ecology and Evolution”

 

Przez kolejnych 500 lat przyczyny epidemii były kwestionowane. Obecnie badacze ostatecznie odrzucili hipotezy na temat ospy, odry, świnki i grypy jako potencjalnych „winowajców”, ostatecznie typując dur brzuszny, czyli tyfus. Dowodem okazało się kopalne DNA zebrane z zębów dawno zmarłych ofiar zarazy. Cocoliztli była drugą z trzech epidemii, które wybuchły w imperium Azteków w związku z przybyciem Europejczyków, ale najbardziej śmiercionośną. Zaraza ta jest uważana za jedną z największych w historii ludzkości, ustępując jedynie epidemii dżumy dymieniczej, która w XIV-wiecznej Europie zachodniej zabiła 25 milionów ludzi, czyli połowę ówczesnej liczby mieszkańców.

 

Wśród Azteków choroby rozsiewali europejscy konkwistadorzy i kolonizatorzy. Przywozili ze sobą zarazki nie znane w tej części świata. Mieszkańcy obszaru współczesnego Meksyku i Gwatemali nie byli na nie uodpornieni. Cocoliztli z 1545 roku zdarzyła się zaledwie dwadzieścia lat po strasznej epidemii ospy, która spowodowała śmierć 8 milionów Azteków tuż po przybyciu Hiszpanów. Trzydzieści jeden lat po cocoliztli – w latach 1576–1578 – kolejny atak ospy zabił połowę tych mieszkańców, którzy jeszcze zostali przy życiu. Ówcześni lekarze nie potrafili rozpoznać symptomów choroby, różniącej się od lepiej poznanych odry i malarii.

 

DNA pozyskane z 29 szkieletów wydobytych z grobów ofiar cocoliztli nosi ślady bakterii salmonella enterica typu Paratyphi C. Powoduje ona dur brzuszny. Podtyp meksykański bardzo rzadko powoduje dziś infekcje u ludzi. Wiele szczepów salmonelli rozprzestrzenia się poprzez zainfekowane jedzenie i wodę. Mogły one przedostać się do Meksyku wraz z przywiezionymi przez Hiszpanów zwierzętami domowymi. Salmonella enterica jest obecna w Europie co najmniej od średniowiecza. Choć niemożliwe jest, by wykryć wszystkie patogeny z czasów cocoliztli, S enterica pozostaje najmocniejszą kandydatką na przyczynę wielkiej azteckiej zarazy.

 

Anna Kilian

 

 

  © Naukaonline.pl

 

 

 

 

Oceń artykuł
(0 głosujących)