REKLAMA


 

REKLAMA


 

W osadach rzeki Raby na południu Polski odkryto pnie czarnych dębów wraz z dobrze zachowanymi chrząszczami o nazwie kozioróg dębosz. Ślady życia tych owadów w kopalnym lub częściowo kopalnym drewnie dostarczają cennych informacji o środowisku i klimacie.

Przypomina zastygłą lawę. Jest odpadem powstałym przy wytopie metalu. Jeśli się go składuje, może mieć bardzo negatywny wpływ na środowisko. Ale jeśli znajdzie się sposoby na jego ponowne wykorzystanie – przyniesie wiele korzyści.

Kamieniołom w Lubiechowej od lat przyciąga mineralogów i studentów nauk o Ziemi. Jakie tajemnice czekają tam jeszcze na odkrycie?

Oceany współczesnym wydają się stałym i niezmiennym elementem krajobrazu Ziemi. Tymczasem powstają one i znikają, czyli zostają skonsumowane.

Skąd zdobyć informacje o diecie, zdrowiu i pasożytach nękających zwierzęta, które dawno wyginęły? Jest takie źródło – niezwykle cenne, choć może mało estetyczne: koprolity, czyli po prostu skamieniałe ekskrementy.

Badanie skamieniałości przeciętnemu zjadaczowi chleba kojarzy się z hobby, nawet jeśli niektórzy szczęśliwcy przekuli je w swój zawód. Ale czy na tym można zarobić? A jakie korzyści ma z nich podatnik.

Symbolem ryb z okresu dewońskiego jest grupa ryb pancernych (plakodermów). Najnowsze badania przy użyciu skanera 3D przynoszą odpowiedź na intrygujące pytanie: co nas, ludzi, z nimi łączy.

Gdy spada temperatura, zmienia się stan skupienia wody. Rzeki, jeziora i morza skuwa lód, para wodna w atmosferze zamienia się w kryształki śniegu, a woda pod powierzchnią gruntu przyjmuje postać drobnych soczewek lub żył lodowych. W wysokich górach i w obszarach polarnych tworzą się lodowce i czapy lodowe. Wszystkie te duże i małe, widoczne i niewidoczne formy występowania wody w stałym stanie skupienia na kuli ziemskiej tworzą kriosferę.

W przyrodzie oprócz popularnych, znanych od dawna minerałów występują również bardzo rzadkie, odkryte stosunkowo niedawno. Niektóre ze względu na swoje unikatowe cechy fizyczne mogą być wykorzystywane w różnych gałęziach przemysłu, a inne jako inspiracja do produkcji nowych syntetycznych materiałów.

Pewien buddyjski mnich wybierał się w długą i uciążliwą podróż. Jako towarzysza podroży wziął służącego, który znany był z krnąbrności i kłótliwości. Zapytany o powód tego wyboru oświadczył, że chce się ćwiczyć w cierpliwości i skromności. Dla mnie taką nauką były trzy lata prowadzenia międzynarodowego projektu CHIHE.

Odpowiadają za około 1/5 całego procesu fotosyntezy na Ziemi. Każdego roku generują w morzach tyle samo organicznego węgla ile wszystkie lasy deszczowe. We współczesnych oceanach wśród fitoplanktonu okrzemki – bo o nich mowa – są organizmami, które osiągnęły największy sukces.

W Polsce w okolicach wsi Morasko 5500 lat temu spadł meteoryt. Czego można się od niego dowiedzieć o przeszłości i przyszłości?

Kiedy i gdzie powstało życie na Ziemi? To pytanie od dawna nurtuje nie tylko naukowców. Częściowo na nie odpowiada odkrycie najstarszych mikroglonów.

Żeby dowiedzieć się czegoś o oligoceńskich rybach, trzeba pojechać w Karpaty. I powoli rozłupywać kamienie. 
Fotografie z projektu „Paleobiogeografia ryb promieniopłetwych z rodziny makrelowatych w oligocenie” Jakub Ostałowski

Susza – to słowo wywołuje niepokój. Wyobraźnia podsuwa bowiem obrazy wyschniętych studni i jałowej ziemi, ale przede wszystkim bezużytecznych kranów i kolejek do studni. Czy w Polsce problemy z wodą są prawdopodobne?

Woda dociera do rzeki w postaci opadu atmosferycznego, który nie wsiąkł w grunt i odpływu podziemnego. Oba te czynniki wpływają na charakter procesów erozji i depozycji rzecznej kreujących rzeźbę doliny. Ich identyfikacja jest konieczna, by wiedzieć, jak rzeką zarządzać.

Wydobycie gazu łupkowego rozpatruje się głównie w kategoriach przemysłowych i ekonomicznych. Ale można na tę kwestię spojrzeć także naukowo. W jakim celu?

Na Antarktydzie znajdują się liczne, stosunkowo młode, bo kenozoiczne wulkany. Jedna z hipotez mówi, że ich aktywność była przyczyną zlodowacenia Antarktyki.

Dynamika zmian klimatycznych, jakie są obserwowane od początku epoki przemysłowej, sprawia, że naukowcy poważnie zastanawiają się, czy na globalne ocieplenie ma wpływ człowiek. Tymczasem nie są one zjawiskiem nowym, a tym bardziej wyjątkowym. Można to wyczytać ze zwierzęcych i roślinnych skamieniałości.

Wydobywanie przez człowieka surowców naturalnych, np. gazu łupkowego, może zaburzyć wewnętrzną strukturę skał, a więc doprowadzić do uwolnienia znacznej energii, czyli do trzęsienia ziemi. Czy niebezpieczeństwo wstrząsów w Polsce jest duże? Odpowiedzi szukają naukowcy z Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

Strona 1 z 3

Tematy

agrofizyka antropologia jedzenia antropologia kultury antropologia społeczna archeologia archeometalurgia architektura Arctowski arteterapia astrofizyka astronomia badania interdyscyplinarne behawioryzm biochemia biologia biologia antaktyki biologia płci biotechnologia roślin borelioza botanika chemia chemia bioorganiczna chemia fizyczna chemia spożywcza cywilizacja demografia edukacja ekologia ekologia morza ekonomia energetyka energia odnawialna ERC 2018 etnolingwistyka etnomuzykologia etyka ewolucja fale grawitacyjne farmakologia filozofia finanse finansowanie nauki fizyka fizyka jądrowa gender genetyka geochemia środowiska geoekologia geofizyka geografia geologia geologia planetarna geoturystyka grafen historia historia idei historia literatury historia nauki historia sztuki humanistyka hydrogeologia hydrologia informatyka informatyka teoretyczna internet inżynieria inżynieria materiałowa inżynieria żywności język językoznawstwo kardiochirurgia klimatologia kobieta w nauce komentarz komunikacja kooperatyzm kosmologia kryptografia kryptologia kulinaria kultoznawstwo kultura lingwistyka literatura literaturoznawstwo matematyka medycyna migracje mikrobiologia mineralogia mniejszości etniczne mniejszości narodowe modelowanie procesów geologicznych muzykologia mykologia na czasie nauka obywatelska neurobiologia neuropsychologia nowe członkinie PAN 2017 oceanografia ochrona przyrody orientalistyka ornitologia paleobiologia paleogeografia paleontologia palinologia parazytologia PIASt politologia polityka społeczna polska na biegunach prawo protonoterapia psychologia psychologia zwierząt punktoza Puszcza Białowieska robotyka rozmowa „Academii” seksualność smog socjologia szczepienia sztuka technologia wieś w obiektywie wulkanologia zastosowania zdrowie zoologia zwierzęta źródła energii żywienie

Komentarze

O serwisie

Serwis naukowy prowadzony przez zespół magazynu Academia PAN.Academia Zapraszamy do przysyłania informacji o badaniach, aktualnie realizowanych projektach naukowych oraz imprezach popularyzujących naukę.

 

Dla użytkowników: Regulamin

Pliki cookies

Informujemy, że używamy ciasteczek (plików cookies) w celu gromadzenia danych statystycznych, emisji reklam oraz prawidłowego funkcjonowania niektórych elementów serwisu. Pliki te mogą być umieszczane na Państwa urządzeniach służących do odczytu stron, a korzystając z naszego serwisu wyrażacie Państwo zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

Więcej informacji o celu używania i zmianie ustawień ciasteczek w przeglądarce: TUTAJ

Wydanie elektroniczne

Kontakt

  • pisz:

    Redakcja serwisu online
    Academia. Magazyn Polskiej Akademii Nauk
    PKiN, pl. Defilad 1, pok. 2110
    (XXI piętro)
    00-901 Warszawa

  • dzwoń:

    tel./fax (+48 22) 182 66 61 (62)

  • ślij:

    e-mail: academia@pan.pl