REKLAMA


 

REKLAMA


 

Mikroby i rewolucja Institut Pasteur

Przejście granicy między medycyną tradycyjną a nowoczesną nastąpiło na początku XIX wieku w sposób gwałtowny
i gruntowny. Głównym motorem tej rewolucji było pojawienie się nowych skutecznych metod zwalczania różnych infekcji,
a jej przywódcą francuski badacz Louis Pasteur – niebiolog
i nielekarz


Kochman_Kazimierz

Autorem tekstu jest Kazimierz Kochman
Instytut Fizjologii i Żywienia Zwierząt i m. Jana Kielanowskigo, Jabłonna, Polska Akademia Nauk,
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.  


Prof. Kazimierz Kochman jest neuroendokrynologiem, pasjonuje się historią nauki.
 

 

 


Urodził się w 1822 roku w Dole, w górach Jury. Dzieciństwo spędził w Arbois, jego ojciec miał mały zakład garbarski. W 1842 r. Louis wstąpił do 1’École Normale Supériere, skończył chemię. Jego pierwsze badania nad kryształami winianu doprowadziły do ustalenia naturalnego związku między dwiema różnymi dyscyplinami naukowymi: krystalografią i polarymetrią. W uznaniu swych osiągnięć młody uczony otrzymał nominację na profesora Akademii Nauk w Strasburgu oraz pozycję na uczelni. Tam szybko zakochał się w córce rektora uniwersytetu. W liście do ojca wybranki napisał: „Nie posiadam żadnego majątku. To, co tylko posiadam, to dobre zdrowie, dobre serce i pozycja profesora na uniwersytecie”. Rektor zgodził się na ślub córki z Louisem. Żona najpierw zajmowała się domem, ale szybko została współpracownicą Pasteura.

 

W roku 1854 rodzina przeniosła się do Lille, gdzie naukowiec dokonał osiągnięć, które rozsławiły jego nazwisko.

 

Laboratorium w Lille

 

Miejscowi właściciele fabryk wytwarzający piwo, alkohol i ocet byli zaniepokojeni – ich produkcja przynosiła duże straty. Poprosili zatem Pasteura o pomoc i radę. Badacz odkrył bowiem mechanizm, który wcześniej nie był naukowo wyjaśniony. W 1864 roku w laboratorium w rodzinnym Arbois prowadził badania nad fermentacją wina. Stwierdził, że proces wywołują konkretne mikroorganizmy. Udowodnił też, że inne gatunki mikroorganizmów mogą doprowadzić do powstania niepożądanych produktów w brzeczce fermentacyjnej i np. prowadzić do jej zepsucia. Pasteryzacja polegająca na zniszczeniu bakterii w produktach spożywczych bez zniszczenia witamin przyniosła Pasteurowi nie tylko wdzięczność fabrykantów, ale też Główną Nagrodę Wystawy Światowej. Nie było to jedyne wyróżnienie, jakie dostał. A że władze, niestety, lekceważyły jego prośby o wsparcie finansowe, z otrzymywanych jako nagrody pieniędzy finansował swoje laboratorium. Nie było mu łatwo, ale proponowane mu popłatne fikcyjne stanowiska odrzucał z oburzeniem.

 

Louis Pasteur wierzył głęboko w wyniki swych doświadczeń. „Prawdziwy uczony powinien wiedzieć, co zamierza osiągnąć  przed uzyskaniem eksperymentalnego potwierdzenia” – mawiał

 

Zanim zajął się epidemiami, które dotykały zwierzęta hodowlane i przeszedł do historii jako głosiciel teorii zakaźnej – na prośbę przyjaciela J.B. Dumasa badał choroby jedwabników. Jego prace na ten temat miały ogromne znaczenie gospodarcze – wykazał, że u jedwabników występuje kilka chorób, każda wywoływana przez inny zarazek i opracował metody diagnostyki zakażenia oraz sposoby zapobiegania mu. Te odkrycia stały się bezpośrednim bodźcem do dalszej pracy nad zarazkami.

 

Fermentacja i zarazki

 

Badania nad fermentacją – jak już powiedzieliśmy – doprowadziły Pasteura do wniosku, że choroby zakaźne mogą być wywołane przez mikroorganizmy. To zapoczątkowało jego pracę nad aseptią (i stosowaniem warunków aseptycznych w szpitalach) oraz nad szczepionkami. Badania prowadził początkowo na zwierzętach – po podaniu uszkodzonych, osłabionych mikroorganizmów w odpowiednich dawkach wracały one do zdrowia.

 

W dniu 6 lipca 1885 roku do laboratorium Pasteura przy ulicy Ulm przyprowadzono 9-letniego chłopca i dorosłego mężczyznę, których dwa dni wcześniej dotkliwie pogryzł wściekły pies. Mały Joseph Meister miał wiele bardzo głębokich ran. Pasteur, który wcześniej wahał się nad podaniem szczepionki człowiekowi, stanął w obliczu śmierci dziecka i jeszcze tego samego dnia na posiedzeniu Akademii Nauk poprosił o opinię wybitnych lekarzy: Alfreda Vulpiana oraz Jacques’a-Josepha Granchera. Ci nie mieli wątpliwości, że chłopiec jest zakażony wścieklizną i przy obecnym stanie wiedzy jest bez szans – bez ingerencji z całą pewnością umrze. W tej sytuacji Pasteur postanowił zastosować swoją metodę.

 

Inokulacje prowadził przez 10 dni: od 7 do 16 lipca 1885 roku. Wewnętrzne przekonanie, że uda mu się uratować chłopca, przeważało nad trwogą, którą odczuwał, podając dziecku zarazki wścieklizny. Chłopiec wyzdrowiał. Był pierwszym pacjentem, któremu udało się wyjść cało z tej śmiertelnej choroby. Po nim byli kolejni, np. Jean-Baptiste Jupille.

 

Na rzecz ludzkości

 

W tym samym roku na konferencji we Francuskiej Akademii Nauk Pasteur ogłosił, że ze 150 osób traktowanych szczepionką tylko jedna nie została uratowana. Akademia odpowiedziała natychmiast – pozytywnie i jednomyślnie. Utworzono komisję upoważnioną do stworzenia w Paryżu placówki działającej na rzecz zapobiegania wściekliźnie. Tak powstał Instytut Pasteura.

 

Podczas swego wielkiego jubileuszu w grudniu 1892 roku Louis Pasteur powiedział do uczonych przybyłych z całego świata oraz do swoich uczniów: „Przynosicie mi głęboką radość, jakiej może doświadczyć człowiek, który nieodparcie wierzy, że nauka i pokój zatriumfują nad ignorancją i wojną; że ludzie się zjednoczą, nie dla zniszczenia, lecz dla budowania. Przyszłość będzie należała do tych, którzy pracują na rzecz cierpiącej ludzkości... Nauka nie ma ojczyzny!”.

 

Chcesz wiedzieć więcej?

Topilko A. (2006). Les Polonais et l’institut Pasteur. Annales Centre Scientifiąue Academie Polonaise des Sciences, Varsovie-Paris. 9: 123-131.
Chabrier P. (1980). Évolution de la recherche publique: quelques aspects du cas français. Le Courrier du CNRS, no. 36, avril 1980.
Yallery-Radot R. (1953). La Vie de Pasteur. Flammarion, 1953, pp. 641-642.


Academia nr 1 (33) 2013

Oceń artykuł
(2 głosujących)

Tematy

agrofizyka antropologia jedzenia antropologia kultury antropologia społeczna archeologia archeometalurgia architektura Arctowski arteterapia astrofizyka astronomia badania interdyscyplinarne behawioryzm biochemia biologia biologia antaktyki biologia płci biotechnologia roślin borelioza botanika chemia chemia bioorganiczna chemia fizyczna chemia spożywcza cywilizacja demografia edukacja ekologia ekologia morza ekonomia energia odnawialna etnolingwistyka etnomuzykologia etyka ewolucja fale grawitacyjne farmakologia filozofia finanse finansowanie nauki fizyka fizyka jądrowa gender genetyka geochemia środowiska geoekologia geofizyka geografia geologia geologia planetarna geoturystyka grafen historia historia idei historia literatury historia nauki historia sztuki humanistyka hydrogeologia hydrologia informatyka informatyka teoretyczna internet inżynieria inżynieria materiałowa inżynieria żywności język językoznawstwo kardiochirurgia klimatologia kobieta w nauce komentarz komunikacja kooperatyzm kosmologia kryptografia kryptologia kulinaria kultoznawstwo kultura lingwistyka literatura literaturoznawstwo matematyka medycyna migracje mikrobiologia mineralogia mniejszości etniczne mniejszości narodowe modelowanie procesów geologicznych muzykologia mykologia na czasie nauka obywatelska neurobiologia neuropsychologia nowe członkinie PAN 2017 oceanografia ochrona przyrody orientalistyka ornitologia paleobiologia paleogeografia paleontologia palinologia parazytologia PIASt politologia polityka społeczna polska na biegunach prawo protonoterapia psychologia psychologia zwierząt punktoza Puszcza Białowieska robotyka rozmowa „Academii” seksualność smog socjologia szczepienia sztuka technologia wieś w obiektywie wulkanologia zastosowania zdrowie zoologia zwierzęta źródła energii żywienie

Komentarze

O serwisie

Serwis naukowy prowadzony przez zespół magazynu Academia PAN.Academia Zapraszamy do przysyłania informacji o badaniach, aktualnie realizowanych projektach naukowych oraz imprezach popularyzujących naukę.

 

Dla użytkowników: Regulamin

Pliki cookies

Informujemy, że używamy ciasteczek (plików cookies) w celu gromadzenia danych statystycznych, emisji reklam oraz prawidłowego funkcjonowania niektórych elementów serwisu. Pliki te mogą być umieszczane na Państwa urządzeniach służących do odczytu stron, a korzystając z naszego serwisu wyrażacie Państwo zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

Więcej informacji o celu używania i zmianie ustawień ciasteczek w przeglądarce: TUTAJ

Wydanie elektroniczne

Kontakt

  • pisz:

    Redakcja serwisu online
    Academia. Magazyn Polskiej Akademii Nauk
    PKiN, pl. Defilad 1, pok. 2110
    (XXI piętro)
    00-901 Warszawa

  • dzwoń:

    tel./fax (+48 22) 182 66 61 (62)

  • ślij:

    e-mail: academia@pan.pl